Architectuurgids Delft

Op weg naar een netwerkcampus

De TU-wijk verandert vanaf de jaren negentig terreinen met grootschalige, in zichzelfgekeerde gebouwen aan een kale winderige weg in een groene levendige campus. Aantrekkelijke huisvesting is belangrijk voor het imago van een internationale top-universiteit, die de TU Delft graag wil zijn.

 

 

Terwijl er volop is en wordt gebouwd en gehovenierd is het project TU-campus niet lang niet voltooid. Daarvoor blijft de wijk te zeer in beweging, onder invloed van externe en interne factoren. De economische vooruitzichten zijn onzeker. Door toenemende digitalisering zal er de komende jaren veel ruimte vrijkomen, en zijn ook minder specifieke ruimten nodig. Het gebouw van de grootste TU-faculteit, Bouwkunde, brandde op 13 mei 2008 af. De faculteit betrok het toevallig nog leegstaande oude hoofdgebouw aan de Julianalaan. Technische Natuurkunde overweegt te verhuizen naar Technopolis, de hightech business campus in ontwikkeling.

 

Mekelweg

De recente veranderingen in de TU-wijk en Technopolis worden in gang gezet in 1977, wanneer de gemeente bij de Technische Hogeschool Delft informeert naar haar wensen voor het poldergebied ten zuiden van de Kruithuisweg, op te nemen in een nieuw bestemmingsplan. In opdracht van de TH maakt een planteam (met onder anderen Carel Weeber en de landschapsarchitect B. van de Vliet) een ‘structuurplan’ voor het complete TH-terrein, inclusief voornoemde polder, die in bezit was van het rijk.
Voorgesteld wordt de Mekelweg te ontlasten van doorgaand autoverkeer en het bestaande groen te intensiveren. Dit voorstel wordt uitgevoerd. Midden op de Mekelweg, pal voor de hoogbouw van Elektrotechniek, wordt een prominente locatie aangeduid voor een nieuwe centrale bibliotheek, met de nevenbedoeling iets te doen aan de windhinder. Dit plan vindt geen doorgang.
In het structuurplan moet ook ruimte worden gezocht voor 2000 eenheden jongerenhuisvesting. Die vraag is ingegeven door woningnood, het idee van een campus is er op dat moment nog niet. Het resultaat hiervan zijn de woningen aan de Korvezeestraat.
Het gebied ten zuiden van de Kruithuisweg wordt bestemd als een parkachtig terrein voor onderwijs-, onderzoek- en bedrijfsgebouwen. Opvallend is dat langs de A13 gebouwen worden geprojecteerd met bestemmingen die geen last hebben van geluidshinder, verstopt in productiebos. De economische waarde van goed bereikbare zichtlocaties langs de snelweg in de buurt van Rotterdam Airport wordt pas in de jaren 2000 ontdekt.

 

 

Marketinginstrument

Begin jaren negentig wordt besloten de Mekelweg tot het hart van de TU te maken en de oude monumentale gebouwen van rond 1900 als verouderd af te stoten. In 1992 wordt besloten de TU-bibliotheek uit de stad naar de TU-wijk te verhuizen. In 1995 draagt het rijk alle universiteitsgebouwen en terreinen over aan de instituten zelf. Vanaf dat moment nemen de bouwactiviteiten in de TU-wijk toe en wordt huisvesting een instrument voor marketing. De stevige brutalistische en functionalistische architectuur wordt ingeruild voor een lichte, modieuze.
De reorganisatie van de faculteiten Werktuigbouw en Maritieme Techniek, en Industrieel Ontwerpen wordt aangegrepen om het interieur van de TU-gebouwen met grote glasgevels zichtbaar te maken aan de Mekelweg. Geodesie wordt deel van Civiele Techniek, en ondergebracht in een compleet verbouwde vleugel met een opvallende glasgevel. Maar, Technische Bestuurskunde krijgt een bescheiden marktconform kantoorgebouw langs de rand van de TU-wijk, dat eenvoudig af te stoten is.

 

Bibliotheek

De aanzet tot de echte transformatie van de Mekelweg is in 1997 de bibliotheek van Mecanoo. Een paar jaar later, in 2002, vertaalt Francien Houben van hetzelfde bureau het imago van een netwerkuniversiteit letterlijk in de huisvesting: een internationaal georiŽnteerd multidisciplinair instituut, dat zich ontwikkelt door samenwerking tussen faculteiten onderling, met gelieerde onderzoeksinstituten, het bedrijfsleven en onderwijsinstellingen. Het autovrije Mekelpark vol verbindende paden moet medewerkers en studenten uit de gebouwen halen, ontmoeting stimuleren. Meer studentenhuisvesting en voorzieningen moeten de TU campus dynamisch maken. Aan het park zijn pleinen gekoppeld voor expositie, manifestatie, recreatie. Het Mekelpark – met een trambaan - loopt onder de Kruithuisweg door naar Technopolis, de business campus, die gelijktijdig met de University Campus Technopolis wordt ontworpen door het Amerikaanse, in bedrijvenparken gespecialiseerde bureau Gensler. Het Mekelpark wordt in afgeslankte vorm uitgevoerd. De hbo-onderwijsinstellingen Haagse Hogeschool en INHolland krijgen een plek op de hoek van de campus, aan de Rotterdamseweg.
De vraag waar het nieuwe Bouwkunde moet komen is een belangrijke strategische keuze voor de toekomst van de hele campus. Werkt het Mekelpark, zonder Bouwkunde en zonder auto’s? De identiteit van de faculteiten, de campus, maar ook de relatie met de stad, regio en wereld zijn nu onderwerp van vrij denken, studie en discussie. Aan de ideeŽnprijsvraag voor het Bouwkundegebouw deden 466 ontwerpers mee, er werd een denktank opgericht, maar ondertussen blijft Francien Houben achter de schermen de leading lady. Op de bouwagenda van de TU staat namelijk nog een transitorium, een faculteitsloos onderwijs- en onderzoeksgebouw met studentenhuisvesting, aan het Mekelpark naast het gebouw voor Elektrotechniek, ontworpen door Mecanoo.

Zoek gebouwen in Delft
Periode
Kaart
zoeken op de kaart